Hoe werkt de gemeenteraad?

Wat doet de gemeente?

De gemeente heeft verschillende taken. De gemeente beslist bijvoorbeeld waar huizen gebouwd mogen worden, waar wegen aangelegd worden en geeft vergunningen aan horecabedrijven. Daarnaast heeft de gemeente taken in het sociaal domein, zoals de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning. De gemeente houdt toezicht op bijvoorbeeld de kwaliteit van de kinderopvang en naleving van de leerwetplicht. De gemeente verstrekt bovendien rijbewijzen en paspoorten.

Het gemeentebestuur

Elke gemeente in Nederland heeft een gemeenteraad en een college van burgemeester en wethouders (B en W). Dit samen noemen we het gemeentebestuur. De gemeenteraad en het college van B en W hebben verschillende verantwoordelijkheden.

Samenstelling gemeenteraad

De gemeenteraad van Borger-Odoorn telt 21 gemeenteraadsleden, verdeeld over acht politieke partijen (fracties). De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad, maar is daarvan geen lid.

Bekijk wie onze raadsleden zijn.

Burgemeester

De Burgemeester is voorzitter van het college van burgemeester en wethouders en voorzitter van de gemeenteraad. Ook heeft de burgemeester een eigen aandachtsgebied binnen het college van B en W. In het college van B en W mag de burgemeester meestemmen over besluiten, in de gemeenteraad niet.

Daarnaast is de burgemeester verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in de gemeente.

De burgemeester wordt niet gekozen, maar benoemd door de Kroon. Dat gebeurt op voordracht van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties na een aanbeveling van de gemeenteraad. De benoeming geldt voor zes jaar. De gemeenteraad heeft een rol bij de sollicitatie en (her)benoeming.

Wat doet de gemeenteraad

De gemeenteraad is de vertegenwoordiging van de bevolking, daarom wordt de raad direct gekozen door de inwoners. De verkiezingen worden één keer in de vier jaar gehouden.

De raad is als vertegenwoordiger van de inwoners van de gemeente Borger-Odoorn het hoogste orgaan van de gemeente. De gemeenteraad heeft drie hoofdtaken:

  1. De grote lijnen vaststellen voor het beleid van de gemeente, ook wel de kaderstellende rol van de gemeenteraad genoemd. De leden van de gemeenteraad stellen de kaders vast van wat we in Borger-Odoorn willen bereiken en geven aan hoeveel geld daarvoor beschikbaar wordt gesteld. Wat de gemeente ervoor gaat doen, is meer de uitvoerende taak van het college van B&W.
  2. Controleren of het college van B&W zijn taken goed uitvoert. Dit wordt zodoende de controlerende rol van de gemeenteraad genoemd.
  3. De inwoners van de gemeente vertegenwoordigen, de volksvertegenwoordigende rol. De raad vertegenwoordigt de bewoners van de gemeente Borger-Odoorn. Om de bewoners goed te kunnen vertegenwoordigen onderhouden de raadsleden contact met bewoners, bedrijven en instellingen. Ook worden bewoners actief uitgenodigd om hun mening te laten horen en zelf met initiatieven te komen. Op deze manier kunnen de raadsleden de belangen goed afwegen bij het nemen van besluiten.

De gereedschapskist van de raad

  • Stellen van schriftelijke vragen. Over uiteenlopende onderwerpen en procedures kunnen de raadsleden schriftelijke vragen stellen aan het college
  • Actualiteitenraad tijdens de raadsvergadering. Tijdens de raadsvergadering kunnen de raadsleden mondelinge vragen stellen aan het college die actueel van aard zijn.
  • Motie. Hiermee kan de raad het college oproepen om iets te doen, zoals het uitvoeren van een onderzoek. Maar met een motie kan de raad ook een signaal afgeven of een mening kenbaar maken over een bepaald onderwerp.
  • Amendement. Tijdens een raadsvergadering kunnen raadsleden een voorstel voor een wijziging doen op een voorgesteld besluit, verordening, plan of beleidsnota voor middel van een amendement.
  • Initiatiefvoorstel. Een raadslid kan zelf een voorstel doen aan de gemeenteraad voor nieuw beleid, aanpassingen van kaders of een verordening. Een initiatiefvoorstel gaat verder dan een motie. Een initiatiefvoorstel is net als een raadsvoorstel, maar dan vanuit een raadslid in plaats vanuit het college.
  • Interpellatie. Dit betreft de ondervraging van het college over politiek (zeer) gevoelige onderwerpen waarover het college verantwoording moet afleggen aan de raad.
  • Recht van onderzoek. Onderzoek laten doen naar het uitgevoerde beleid van het college.
  • Budgetrecht. Het college wordt door de gemeenteraad gemachtigd om uitgaven te doen en inkomsten te verwerven en de raad controleert dat bij de jaarrekening.

Daarnaast krijgt de gemeenteraad hulp van de Rekenkamercommissie.