Hoe werkt de gemeenteraad?

Wat doet de gemeente?

De gemeente heeft verschillende taken: bijvoorbeeld het uitgeven van een rijbewijs of paspoort. Of het beslissen waar nieuwe huizen gebouwd mogen worden en het afgeven van vergunningen voor evenementen en horeca. Tegelijkertijd voert de gemeente de Wet maatschappelijke ondersteuning uit, een van de vele taken uit het sociaal domein.

Het gemeentebestuur

Elke gemeente in Nederland heeft een gemeenteraad en een college van burgemeester en wethouders (B en W). Samen vormen de raad en het college het gemeentebestuur. Het college heeft andere taken en verantwoordelijkheden dan de gemeenteraad. Het college heeft vooral uitvoerende taken. De gemeenteraad stelt de kaders voor het beleid en controleert de uitvoering van beleid door het college.

Bekijk ons college van burgemeester en wethouders.

Samenstelling gemeenteraad

Het aantal raadsleden wordt bepaald door het aantal inwoners van de gemeente. De gemeenteraad van Borger-Odoorn bestaat uit 21 raadsleden, verdeeld over acht politieke partijen (fracties). De burgemeester is de voorzitter van de raad, maar is geen lid. De burgemeester heeft daarom geen stemrecht in de gemeenteraad.

Bekijk wie onze raadsleden(externe link) zijn.

Burgemeester

De burgemeester is niet alleen voorzitter van de gemeenteraad. De burgemeester is ook de voorzitter van het college van burgemeester en wethouders. Binnen het college heeft de burgemeester een eigen aandachtsgebied en stemt mee over besluiten. Daarnaast is de burgemeester verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in de gemeente.

De burgemeester wordt niet gekozen, maar benoemd door de Kroon. Dat gebeurt op voordracht van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties na een aanbeveling van de gemeenteraad. De benoeming geldt voor zes jaar. De gemeenteraad heeft een rol bij de sollicitatie en (her)benoeming.

Wat doet de gemeenteraad?

De leden van de gemeenteraad zijn volksvertegenwoordigers. Iedere vier jaar zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Tijdens deze verkiezingen kiezen inwoners hun vertegenwoordigers in de raad.

De gemeenteraad is het hoogste orgaan van de gemeente Borger-Odoorn. De gemeenteraad heeft drie hoofdtaken:

Kaderstellende rol: de raad stelt de grote lijnen voor het beleid van de gemeente vast. Met deze kaders bepaalt de gemeenteraad wat de gemeente wil bereiken en hoeveel geld daarvoor beschikbaar is. De taak van het college is het uitvoeren van beleid. Het college verbindt concrete acties aan de kaders van de gemeenteraad.
Controlerende rol: de raad controleert of het college zijn taken goed uitvoert. Het controleren van het college kan op verschillende manieren en momenten. De algemene controle achteraf vindt plaats bij de bespreking van de jaarrekening van het voorgaande kalenderjaar.
Volksvertegenwoordigende rol: de raad vertegenwoordigt de inwoners van de gemeente. Goed contact met inwoners, bedrijven en andere organisaties helpt de raad bij het vertegenwoordigen van belangen. Inwoners mogen ook zelf met voorstellen komen en hun stem laten horen. Raadsleden kunnen zo beter belangen afwegen bij het nemen van besluiten.

De gereedschapskist van de raad

De raad heeft verschillende instrumenten om de taken zo goed mogelijk uit te voeren:

Technische vragen. Deze vragen gaan over de inhoud van stukken en helpen de raad bij het begrijpen van deze stukken. Technische vragen kunnen gesteld worden bij een raadsvoorstel, maar ook over onderwerpen die niet op de agenda van de raad staan. De vragen hebben geen politieke inhoud of politiek oordeel.
Schriftelijke vragen. Deze vragen hebben een politieke inhoud en gaan over allerlei onderwerpen en/of procedures. Een raadslid is bijvoorbeeld benieuwd naar de mening van het college over een gebeurtenis of vraagt het college verantwoording af te leggen over gevoerd beleid.
Actuele vragen. Deze vragen worden mondeling gesteld aan het college tijdens een raadsvergadering. Ze gaan over actuele, spoedeisende politieke of maatschappelijke kwesties, bijvoorbeeld naar aanleiding van een nieuwsbericht. Vragen mogen niet gaan over onderwerpen die al op de raadsagenda staan.
Motie. Met een motie spreekt de raad een oordeel uit of verzoekt de raad het college iets te doen. Moties kunnen worden ingediend bij een raadsvoorstel, maar ook als motie vreemd. Een motie vreemd aan de orde van de dag gaat over een onderwerp dat niet op de agenda staat.
Amendement. Een amendement is een voorstel tot het wijzigen van een besluit dat in de raadsvergadering aan de orde is. Wordt het amendement aangenomen, dan stemt de raad over het geamendeerde raadsbesluit.
Initiatiefvoorstel. Een raadslid kan, net als het college, een voorstel doen aan de raad. Dit is een initiatiefvoorstel. Met een initiatiefvoorstel stelt een raadslid nieuw beleid voor of een aanpassing van bestaand beleid. Dit is een zwaar raadsinstrument.
Interpellatie. Met interpellatie kan de raad het college ondervragen over een politiek gevoelig onderwerp dat niet op de agenda staat. Het college legt verantwoording af aan de raad.
Recht van onderzoek (enquêterecht). Dit is het zwaarste raadsinstrument. De raad stelt hiermee een onderzoek in naar door het college gevoerde bestuur. Het doel is informatie verzamelen over het handelen van het college en de burgemeester.
Budgetrecht. De raad machtigt het college om uitgaven te doen en inkomsten te verwerven. Bij de jaarrekening controleert de raad het college.

Daarnaast krijgt de raad hulp van de Rekenkamer. Meer informatie over de Rekenkamer vindt u hier en op het raadsinformatiesysteem(externe link).